లలిత సంగీతం::శ్రీరంగం గోపాలరత్నం

రచన::కోవెల సుగుణ
సంగీతం::శ్రీరంగం గోపాలరత్నం
తాళం::ఖండచాపు
రాగం::సింధు భైరవి

ప::చరణాలు..ముక్తి సోపానాలు
శరణన్న వారికవి..మోక్ష భవనాలు చరణాలు

1:చ::ధరణి సుత హృదయాన.. తనరారు చరణాలు
గిరిజేశ వాకృతులు..కీర్తించు చరణాలు

సిరిచూపు కలవారి..నివసించు చరణాలు
సరయూ నదీ తటిని..చరియించు చరణాలు 

చరణాలు..ముక్తి సోపానాలు
శరణన్న వారికవి..మోక్ష భవనాలు చరణాలు

2:చ::అజ్ఞాన తిమిరమున..విజ్ఞాన కిరణాలు
సుజ్ఞానులకు సకల..సౌవర్ణాభరణాలు
శాంతి కవి నిలయాలు..సౌందర్య వలయాలు
సంతోష ద్వారాలు..సకల శృతి తీరాలు..చరణాలు

చరణాలు..ముక్తి సోపానాలు
శరణన్న వారికవి..మోక్ష భవనాలు చరణాలు

మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారికి నివాళి అర్పిస్తూ ___/\___

రాగం::సింధుభైరవి
తాళం::ఆది 
రచన::శ్రీ ప్రయాగ రంగదాసు గారు
గానం::మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారు  

పల్లవి::

హరీ..ఈ..
రామ రామ యన రాదా..ఆ 
రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

రామరామ యనరాదా..ఆ 

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

అనుపల్లవి:: 

కామజనకుని కథ వినువారికి ..3
కైవల్యంబే కాదా..ఆ

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

కామజనకుని కథ వినువారికి ..3
కైవల్యంబే కాదా..ఆ

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

చరణం::1

ఆపద్బాంధవుడగు శ్రీరాముని ఆరాధింపగరాదా..3 
పాపంబులు పరిహారము చేసెడి
పాపంబులు పరిహారము చేసెడి
పాపంబులు పరిహారము చేసెడి పరమాత్ముండే కాదా 

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

చరణం::2

వసుధను గుడిమెళ్ళంకను వెలసిన వరగోపాలుడే కాదా
వసుధను గుడిమెళ్ళంకను 
వసుధను గుడిమెళ్ళంకను వెలసిన వరగోపాలుడే కాదా
వసుధను గుడిమెళ్ళంకను 
వసుధను గుడిమెళ్ళంకను వెలసిన వరగోపాలుడే కాదా
పసివాడగు శ్రీ రంగదాసుని పాలించగ వినలేదా  

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

కామజనకుని కథ వినువారికి ..3
కైవల్యంబే కాదా..ఆ

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా
రక్షకుడని వినలేదా..రక్షకుడని వినలేదా

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

చరణం::3

నారదాది మునులెల్ల భజించెడి నారాయణుడే కాదా 
కోరిన కోరికలెల్ల నొసంగెడి గుణశాలని వినలేదా

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

చరణం::4

సారహీన సంసార భవాంబుధి సరగున దాటగరాదా 
నీరజాక్షుని నిరతము నమ్మిన నిత్యానందమె కాదా

రామరామ యనరాదా 
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

రామరామ యనరాదా
రఘుపతి రక్షకుడని వినలేదా

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Sindhubhairavi::Raagam
Adi-Taalam 
Lyrics::Sree prayaaga rangadaasu gaaru
Singer::Mangalam palli Balamuralikrishna gaaru

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

harii..ii..ii
raama raama yana raadaa..aa 
raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

raamaraama yanaraadaa..aa 

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

anupallavi:: 

kaamajanakuni katha vinuvaariki ..3
kaivalyaMbE kaadaa..aa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

kaamajanakuni katha vinuvaariki ..3
kaivalyaMbE kaadaa..aa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

::::1

aapadbaandhavuDagu Sreeraamuni aaraadhinpagaraadaa..3 
paapambulu parihaaramu chEseDi
paapambulu parihaaramu chEseDi
paapambulu parihaaramu chEseDi  paramaatmunDE kaadaa 

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

::::2

vasudhanu guDimeLLankanu velasina varagOpaaluDE kaadaa
vasudhanu guDimeLLankanu 
vasudhanu guDimeLLankanu velasina varagOpaaluDE kaadaa
vasudhanu guDimeLLankanu 
vasudhanu guDimeLLankanu velasina varagOpaaluDE kaadaa
pasivaaDagu Sree rangadaasuni paalinchaga vinalEdaa  

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

kaamajanakuni katha vinuvaariki ..3
kaivalyambE kaadaa..aa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

raghupati rakshakuDani vinalEdaa
raghupati rakshakuDani vinalEdaa

rakshakuDani vinalEdaa..rakshakuDani vinalEdaa

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

::::3

naaradaadi munulella bhajincheDi naaraayaNuDe kaadaa 
kOrina kOrikalella nosangeDi guNaSaalani vinaledaa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinaledaa

::::4

saaraheena samsaara bhavaambudhi saraguna daaTagaraadaa 
neerajaakshuni niratamu nammina nityaanandame kaadaa

raamaraama yanaraadaa 
raghupati rakshakuDani vinaledaa

raamaraama yanaraadaa

raghupati rakshakuDani vinaledaa

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

జననం
6 జులై, 1930
శంకరగుప్తం, రాజోలు తాలుకా, తూర్పు గోదావరి జిల్లా
నివాస ప్రాంతం చెన్నై , తమిళనాడు

ఇతర పేర్లు మంగళంపల్లి
వృత్తి కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
ప్రసిద్ధి కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
సాధించిన విజయాలు పద్మ విభూషన్
మతం హిందు

తండ్రి మంగళంపల్లి పట్టాభిరామయ్య
తల్లి సూర్యకాంతమ్మ

రాజోలు తాలూకా శంకరగుప్తంలో 1930వ సంవత్సరం జూలై 6న మంగళంపల్లి పట్టాభిరామయ్య, సూర్యకాంతమ్మ దంపతులకు జన్మించిన మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ ప్రఖ్యాత కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, కవి, వాగ్గేయకారుడు.

8 సంవత్సరాల అతి చిన్న వయసులోనే కచేరీ చేయడం ద్వారా బాలమేధావి అనిపించుకున్నారు. 1939నుంచీ ఆయన ప్రొఫెషనల్ కచేరీలూ చేస్తూనే ఉన్నాడు. 

ఆయన వయోలిన్, మృదంగం, కంజీరా లాంటి వాయిద్యాలన్నీ బాగా వాయించగలడు. భక్తప్రహ్లాద సినిమాలో నారదుడిగా, సందెని సింధూరం అనే మళయాళం సినిమాలో నటించాడు. 

పలు చిత్రాలకు ఆయన సంగీతాన్ని అందించారు. పద్మభూషణ్, డాక్టరేట్లను వంటి బిరుదులను పొందాడు. ప్రపంచ స్థాయిలో బెనిలియర్ అనే అత్యుత్తమ పురస్కారాన్ని కూడా ఆయన అందుకున్నాడు.

బాల్యం మరియు నేపథ్యం

బాలమురళీకృష్ణ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని శంకరగుప్తంలో జన్మించాడు. ఆయన కుటుంబీకులు వృత్తి రీత్యా ఇతర ప్రాంతాల్లో స్థిరపడ్డారు. తండ్రి పట్టాభిరామయ్య స్వగ్రామం సఖినేటిపల్లి మండలం అంతర్వేదిపాలెం. 

ఆయన ప్రముఖ సంగీతకారుడు మరియు వేణువు, వయోలిన్, వీణ విద్వాంసుడు. వయోలిన్ టీచర్ గా శంకరగుప్తంలో సంగీత తరగతులు నిర్వహించేవాడు. 

పుట్టిన 13వ రోజునే తల్లి సూర్యకాంతం మరణించడంతో అమ్ముమ్మగారి ఊరు అయిన గుడిమెళ్ళంకలో తండ్రి ఆలనాపాలనలో పెరిగాడు. 

చిన్నతనంలోనే అతనిలోని సంగీత ప్రతిభను గుర్తించి అతని తండ్రి శ్రీ పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులు దగ్గరకి శిష్యరికానికి పంపారు.

ఎనిమిదేళ్ళ ప్రాయంలోనే విజయవాడలోని త్యాగరాజ ఆరాధనలో కచేరి చేశాడు. 

అతని తల్లిదండ్రులు మురళీకృష్ణ అని నామకరణం చేయగా ప్రముఖ హరికథ విద్వాంసుడు ముసునూరి సత్యనారాయణ "బాల" అని పేరుకు ముందు చేర్చి బాలమురళీకృష్ణ అని పిలిచాడు.

వృత్తి జీవితం

కర్ణాటక సంగీతం

విషయాలు

శృతి • స్వరం • రాగం • తాళం • మేళకర్త

కూర్పులు
వర్ణం • కృతి • గీతం • స్వరజతి • రాగం తానం పల్లవి • తిల్లానా

వాయిద్యాలు

వీణ • తంబురా • మృదంగం • ఘటం • మోర్‌సింగ్ • కంజీర • వయోలిన్

సంగీతకారులు

కర్నాటక సంగీతకారుల జాబితా

బాలమురళీకృష్ణ తన వృత్తి జీవితాన్ని చాలా చిన్న వయసు లో ప్రారంభించాడు. 

ఇప్పటి వరకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 25000 కచేరీలు చేశాడు. 

సంగీతంలోని అన్ని విభాగాలలోను విస్తారమైన పాండిత్యము,మంత్రముగ్దులను చేసే గాత్రం, కంపోసింగ్ లో ప్రత్యేక శైలి అతన్ని సంగీత సామ్రాజ్యంలో అత్యున్నత శిఖరాలకు చేర్చింది. 

హిందుస్తానీ సంగీతంలోని ప్రముఖ సంగీతకారులతో కలిసి పని చేశాడు మరియు జుగల్ బందీ తరహా కచేరీల రూపకల్పనకి ఆద్యుడు. 

ఈ తరహా కచేరీ మొట్టమొదట పండిట్ భీమ్ సేన్ జోషి తో కలిసి ముంబయి లో నిర్వహించారు. 

పండిట్ హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, కిషోరీ అమోన్కర్, మొదలగు వారితొ కూడా జుగల్ బందీ కచేరీలు చేసాడు. 

ఈ కచేరీలు అతనికి దేశం మొత్తంలో ప్రజాదరణ తీసుకురావడమే కాక, సంగీతం ద్వారా దేశ సమైక్యతను పెంపొందించడానికి దోహదపడ్డాయి. 

బాలమురళీకృష్ణ వయోలిన్, వయోలా, వీణ, మృదంగం మెదలగు సంగీతవాయిద్యాలు వాయించడంలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. 

ఎన్నో జాతీయ, అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు అందుకొన్నారు. ఈయన తిరుపతి తిరుమల దేవస్థానము, శృంగేరీ పీఠాలకు ఆస్థాన విద్వాంసుడు [1].

కచేరీలు

కువైట్ లో 29 మార్చి 2006 న జరిగిన కచేరీలో బాలమురళీకృష్ణ
తన చిన్నప్పుడు గురువు పారుపల్లి రామక్రిష్ణయ్య వెంట తమిళనాడు అంతా తిరిగాడు. 

అప్పట్లో ప్రతి ఊళ్ళోనూ రసికమణి అని పేరుమోసిన ఒక ధనవంతుడైన సంగీతప్రియుడుండేవాడు. 

అతని మెప్పు పొంది, వాళ్ళింటో కచేరీ చేస్తేనే యువ కళాకారులకి గౌరవం దక్కేది. 

చిన్నవయసులో గురువు వెంట వెళ్ళిన బాలమురళి వారందరి ముందరా గాత్రం వినిపించి బహుమతులూ, ప్రశంసలూ పొందడంతో అతనికి అనేక స్థానిక అవకాశాలు లభిస్తూ ఉండేవి. 

క్రమంగా ఈ పాతకాలపు పద్ధతులన్నీ వెనకబడడంతో సంగీతసభల ప్రాబల్యం పెరిగింది.

బాలమురళీకృష్ణ అమెరికా, కెనడా, బ్రిటన్, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్, రష్యా, శ్రీలంక, మలేశియా, సింగపూర్ మరియు అనేక ఇతర దేశాలలో కచేరీలు చేశాడు. 

తెలుగులోనే కాక సంస్కృతం, కన్నడం, తమిళం, హిందీ, బెంగాలీ, పంజాబీ భాషలలో కూడా పాటలు పాడాడు. భక్త ప్రహ్లాద చిత్రంలో నారదునిగా నటించటమే కాక తన పాటలు తానే పాడుకున్నాడు.

బిరుదులు మరియు పురస్కారాలు


బాలమురళీకృష్ణకి ఎన్నో బిరుదులు మరియు పురస్కారాలు లభించాయి. 

వాటిలో కొన్ని :- సంగీత కళానిధి, గాన కౌస్తుభ, గాన కళాభూషణ, గాన గంధర్వ, గాయక శిఖామణి, జ్ఞాన శిఖామణి, జ్ఞాన చక్రవర్తి, గాన పద్మం, నాద జ్యోతి, సంగీత కళా సరస్వతి, నాద మహర్షి, గంధర్వ గాన సామ్రాట్, జ్ఞాన సాగర, మొదలైనవి.

దేశ సమైక్యతకు కృషి చేసినందుకు గాను మహారాష్ట్ర గవర్నరు బాలమురళీకృష్ణని సన్మానించాడు. 

కర్నాటక సంగీతకారులలో 3 జాతీయ పురస్కారాలు పొందిన ఏకైక వ్యక్తి బాలమురళీకృష్ణ. 

పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్, పద్మవిభూషణ్ లాంటి జాతీయ పురస్కారాలతో పాటు ఎన్నో విశ్వవిద్యాలయాల నుంచి గౌరవ డాక్టరేట్లు అందుకున్నాడు.

రాగాలు

మహతి, సుముఖం, సర్వశ్రీ, ప్రతి మధ్యమావతి, గణపతి, సిద్ధి అనే కొన్ని కొత్త రాగాలను కూడా ఆవిష్కరించాడు.[2] ఈ కొత్త రాగాలు కనిపెట్టడం వల్ల ఆయన కొన్ని విమర్శలకు కూడా గురయ్యాడు.

జీవితంపై పుస్తకాలు

బాలమురళీకృష్ణ సాధికారిక సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర అనదగ్గ పుస్తకం బందా వెంకయ్య రాసిన “మురళీమాధురి”. ఈ పుస్తకంలో బాలమురళి చిన్ననాటి సంగతులు, ఆయన అభిమానులకు ఆసక్తి కలిగించే ఎన్నో విషయాలు ఉన్నాయి. దీనికి నూకల చినసత్యనారాయణ ఉపోద్ఘాతం రాశాడు.
rachana:: sai kishor kalapala

మంగళంపల్లి గారు గానం చేసిన ఒక
అ ద్భుతమై న తత్త్వం.



ఏమి సేతురా లింగా..ఏమీ సేతురా
గంగ ఉదకము..తెచ్చి నీకు
లింగ పూజలు సేదమంటె
గంగనున్న చేప కప్ప..ఎంగిలంటున్నాది లింగా
మహానుభావ మా(హ)దేవశంభో మాలింగమూర్తి..

అక్షయావుల పాడి తెచ్చి
అరిపితము చేదమంటె..ఒహో
అక్షయావుల లేగదూడ..ఎంగిలంటున్నాది లింగా
మహానుభావ మా(హ)దేవశంభో మాలింగమూర్తి

తుమ్మిపూవులు తెచ్చి నీకు
తుష్టుగా పూచ్చేదమంటె..ఓహో
కొమ్మకొమ్మకు కోటి తుమ్మెద..ఎంగిలంటున్నాది లింగా
మహానుభావ మా(హ)దేవశంభో మాలింగమూర్తి

నారాయణ స్తోత్రం::రేవతి::రాగం

రచన::ఆది శంకరాచార్య
{హిందుస్తాని రాగ బైరాగి}
1::నారాయణ నారాయణ జయ గోవింద హరే 
నారాయణ నారాయణ జయ గోపాల హరే 

2::కరుణాపారావార వరుణాలయగంభీర నారాయణ 
ఘననీరదసంకాశ కృతకలికల్మషనాశన నారాయణ  

3::యమునాతీరవిహార ధృతకౌస్తుభమణిహార నారాయణ  
పీతాంబరపరిధాన సురకళ్యాణనిధాన నారాయణ  

4::మంజులగుంజాభూష మాయామానుషవేష నారాయణ  
రాధాధరమధురసిక రజనీకరకులతిలక నారాయణ  

5::మురళీగానవినోద వేదస్తుతభూపాద నారాయణ  
బర్హినిబర్హాపీడ నటనాటకఫణిక్రీడ నారాయణ  

6::వారిజభూషాభరణ రాజీవరుక్మిణీరమణ నారాయణ 
జలరుహదళనిభనేత్ర జగదారంభకసూత్ర నారాయణ  

7::పాతకరజనీసంహార కరుణాలయ మాముద్ధర నారాయణ 
అఘ బకహయకంసారే కేశవ కృష్ణ మురారే నారాయణ  

8::హాటకనిభపీతాంబర అభయం కురు మే మావర నారాయణ  
దశరథరాజకుమార దానవమదసంహార నారాయణ 

9::గోవర్ధనగిరి రమణ గోపీమానసహరణ నారాయణ  
సరయుతీరవిహార సజ్జన‌ఋషిమందార నారాయణ  

10::విశ్వామిత్రమఖత్ర వివిధవరానుచరిత్ర నారాయణ  
ధ్వజవజ్రాంకుశపాద ధరణీసుతసహమోద నారాయణ  

11::జనకసుతాప్రతిపాల జయ జయ సంస్మృతిలీల నారాయణ  
దశరథవాగ్ధృతిభార దండక వనసంచార నారాయణ  

12::ముష్టికచాణూరసంహార మునిమానసవిహార నారాయణ 
వాలివినిగ్రహశౌర్య వరసుగ్రీవహితార్య నారాయణ  

13::మాం మురళీకర ధీవర పాలయ పాలయ శ్రీధర నారాయణ  
జలనిధి బంధన ధీర రావణకంఠవిదార నారాయణ 

14::తాటకమర్దన రామ నటగుణవివిధ సురామ నారాయణ 
గౌతమపత్నీపూజన కరుణాఘనావలోకన నారాయణ  

15::సంభ్రమసీతాహార సాకేతపురవిహార నారాయణ  
అచలోద్ధృతచంచత్కర భక్తానుగ్రహతత్పర నారాయణ  

16::నైగమగానవినోద రక్షిత సుప్రహ్లాద నారాయణ  
భారత యతవరశంకర నామామృతమఖిలాంతర నారాయణ  

 Revati Raga
Sankaraachaarya::rachana
(Hindustaani Raga Bairagi)

nārāyaṇa nārāyaṇa jaya govinda hare  
nārāyaṇa nārāyaṇa jaya gopāla hare  

1::karuṇāpārāvāra varuṇālayagambhīra nārāyaṇa  
ghananīradasaṅkāśa kṛtakalikalmaṣanāśana nārāyaṇa  

2::yamunātīravihāra dhṛtakaustubhamaṇihāra nārāyaṇa  
pītāmbaraparidhāna surakaḷyāṇanidhāna nārāyaṇa  

3::mañjulaguñjābhūṣa māyāmānuṣaveṣa nārāyaṇa  
rādhādharamadhurasika rajanīkarakulatilaka nārāyaṇa  

4::muraḷīgānavinoda vedastutabhūpāda nārāyaṇa  
barhinibarhāpīḍa naṭanāṭakaphaṇikrīḍa nārāyaṇa  

5::vārijabhūṣābharaṇa rājīvarukmiṇīramaṇa nārāyaṇa  
jalaruhadaḷanibhanetra jagadārambhakasūtra nārāyaṇa  

6::pātakarajanīsaṃhāra karuṇālaya māmuddhara nārāyaṇa  
agha bakahayakaṃsāre keśava kṛṣṇa murāre nārāyaṇa  

7::hāṭakanibhapītāmbara abhayaṃ kuru me māvara nārāyaṇa  
daśaratharājakumāra dānavamadasaṃhāra nārāyaṇa  

8::govardhanagiri ramaṇa gopīmānasaharaṇa nārāyaṇa  
sarayutīravihāra sajjana--ṛṣimandāra nārāyaṇa  

9::viśvāmitramakhatra vividhavarānucaritra nārāyaṇa  
dhvajavajrāṅkuśapāda dharaṇīsutasahamoda nārāyaṇa  

10::janakasutāpratipāla jaya jaya saṃsmṛtilīla nārāyaṇa  
daśarathavāgdhṛtibhāra daṇḍaka vanasañcāra nārāyaṇa  

11::muṣṭikacāṇūrasaṃhāra munimānasavihāra nārāyaṇa  
vālivinigrahaśaurya varasugrīvahitārya nārāyaṇa  

12::māṃ muraḷīkara dhīvara pālaya pālaya śrīdhara nārāyaṇa  
jalanidhi bandhana dhīra rāvaṇakaṇṭhavidāra nārāyaṇa  

13::tāṭakamardana rāma naṭaguṇavividha surāma nārāyaṇa  
gautamapatnīpūjana karuṇāghanāvalokana nārāyaṇa  

14::sambhramasītāhāra sāketapuravihāra nārāyaṇa  
acaloddhṛtacañcatkara bhaktānugrahatatpara nārāyaṇa  

15::naigamagānavinoda rakṣita suprahlāda nārāyaṇa  
bhārata yatavaraśaṅkara nāmāmṛtamakhilāntara nārāyaṇa  

భైరవి::రాగం

Singer::T M Krishna  

20 నటభైరవి::జన్యం
ఖండచాపు::తాళ
రచన::అన్నమయ్య

A: S R2 G2 M1 P D2 N2 S
Av: S N2 D1 P M1 G2 R2 S

పల్లవి::

అలమేలుమంగ నీవభినవ రూపము 
జలజాక్షు కన్నులకు చవులిచ్చేవమ్మా 

అలమేలుమంగ నీవభినవ రూపము 
జలజాక్షు కన్నులకు చవులిచ్చేవమ్మా

చరణం::1

గరుడాచలాధీశు ఘన వక్షమున నుండి
పరమానంద సంభరితవై
గరుడాచలాధీశు ఘన వక్షమున నుండి
పరమానంద సంభరితవై
నెరతనములు చూపి నిరంతరము నాథుని
నెరతనములు చూపి నిరంతరము నాథుని
హరుషించఁగఁ జేసితి గదమ్మా 

అలమేలుమంగ నీవభినవ రూపము 
జలజాక్షు కన్నులకు చవులిచ్చేవమ్మా

చరణం::2

శశి కిరణములకు చలువల చూపులు
విశదముగా మీఁద వెదచల్లుచు..ఊ
శశి కిరణములకు చలువల చూపులు
విశదముగా మీఁద వెదచల్లుచు
రసికతపెంపునఁ గరఁ గించి యెప్పడు నీ
రసికతపెంపునఁ గరఁ గించి యెప్పడు నీ
వశము చేసుకొంటి వల్లభునోయమ్మా 

అలమేలుమంగ నీవభినవ రూపము 
జలజాక్షు కన్నులకు చవులిచ్చేవమ్మా..ఆ

చరణం::3

రట్టడి శ్రీ వేంకటరాయనికి నీవు
పట్టపురాణివై పరఁగుచు
రట్టడి శ్రీ వేంకటరాయనికి నీవు
పట్టపురాణివై పరఁగుచు
వట్టిమాఁకు తిగిరించు వలపు మాటలవిభు
వట్టిమాఁకు తిగిరించు వలపు మాటలవిభు
జట్టిగొని వురుమున సతమైతివమ్మా

అలమేలుమంగ నీవభినవ రూపము 
జలజాక్షు కన్నులకు చవులిచ్చేవమ్మా
అలమేలుమంగ నీవభినవ రూపము 
జలజాక్షు కన్నులకు చవులిచ్చేవమ్మా


Bhairavi::Ragam 
20 Natabhairavi Janya

A: S R2 G2 M1 P D2 N2 S
Av: S N2 D1 P M1 G2 R2 S

TaaLam::Khanda caapu
Composer::Annamacaarya
Language::Telugu

:::::::::::

Alamelu Manga ni abhinava roopamu 
Jalajaakshu kannulaku chavulicche vamma 

Alamelu Manga ni abhinava roopamu 
Jalajaakshu kannulaku chavulicche vamma 

::::1

Garudachala Dheesu Ghana vakshamuna nundi 
Paramananda sambharita vai 
Garudachala Dheesu Ghana vakshamuna nundi 
Paramananda sambharita vai 
Nerathanamulu joopi nirantharmu nadhuni 
Nerathanamulu joopi nirantharmu nadhuni 
Harushimpa ga jesiti gadamma 

Alamelu Manga ni abhinava roopamu 
Jalajaakshu kannulaku chavulicche vamma 

::::2

Sasi kiranamulaku chaluvala choopulu  
Visadhamuga meeda vedajalluchu 
Sasi kiranamulaku chaluvala choopulu  
Visadhamuga meeda vedajalluchu 
Rasikatha pempuna kariginchi eppudu ni 
Rasikatha pempuna kariginchi eppudu ni 
Vasamu jesukonti vallabhu noyamma 

Alamelu Manga ni abhinava roopamu 
Jalajaakshu kannulaku chavulicche vamma 

::::3

Rattadi sri venkataraayuniki neevu 
Pattapu raanivai paraguchu 
Rattadi sri venkataraayuniki neevu 
Pattapu raanivai paraguchu 
Vatti maaku ligirinchu valapu maatala vibhu 
Vatti maaku ligirinchu valapu maatala vibhu 
Jatti goni yuramuna satha maithivamma 

Alamelu Manga ni abhinava roopamu 
Jalajaakshu kannulaku chavulicche vamma 

Alamelu Manga ni abhinava roopamu 
Jalajaakshu kannulaku chavulicche vamma 

మధ్యమావతి::రాగ

త్రిపుట::తాళం 

పల్లవి::

రామాభి రామ మామవ శ్రీ రామ

అనుపల్లవి::

రామ రవికుల లలామ రాక్షస కుల భీమా రామచంద్ర 
సుగుణ సాంద్ర శ్రీ మనసాంబుధి చంద్ర  

చరణం::

పవనాత్మజ సంపూజిత పరమాద్భుత నిజ చరిత దేవాది దేవ
మాధవ శ్రీ వాసుదేవ సార్వభౌమ సత్యకామ సర్వలోక వంద్య రామ

మాళవశ్రీ::రాగం

పల్లవి::

శ్రావణ బహుళాష్టమి సవరేత్రికాడను
శ్రీవిభుడుదయించె చెలులాల వినరే

చరణం::1

అసురుల శిక్షించ నమరుల రక్షించ 
వసుధ భారమెల్ల నివారింపను
వసుదేవికిని దేవకిదేవికిని
అసదృశమగు కృష్ణుడవతారమందెను

చరణం::2

గోపికల మన్నించ గొల్లలనెల్లఁ గావగ
దాపై మునులనెల్ల దయసేయను
దీపించ నందునుకి దేవియైన యశోదకు
యేపున సుతుడై కృష్ణుడిన్నిటఁ బెరిగెను

చరణం::3

పాండవుల మనుపగ పదారువేల పెండ్లాడగ
నిండి శ్రీవేంకటాద్రి పై నిలుచుండగా
అండ నలమేల్మంగ నక్కునఁ గాగలించగ
దండియై యుండ కృష్ణుడు తగ నుతికెక్కెను

MaalavaSree::Raagam 

:::::::

SraavaNa bahuLaashTami savarEtrikaaDanu

SreevibhuDudayinche chelulaala vinarE

::::1

asurula Sikshimcha namarula rakshincha 

vasudha bhaaramella nivaarimpanu

vasudEvikini dEvakidEvikini

asadRSamagu kRshNuDavataaramandenu

::::2

gOpikala mannincha gollalanella gaavaga

daapai munulanella dayasEyanu

deepincha nandunuki dEviyaina yaSOdaku

yEpuna sutuDai kRshNuDinniTa berigenu

::::3

paanDavula manupaga padaaruvEla penDlaaDaga

ninDi SreevEnkaTaadri pai niluchunDagaa

anDa nalamElmanga nakkuna gaagalinchaga

danDiyai yunDa kRshNuDu taga nutikekkenu

భల్లాతి::రాగం

పల్లవి::

జగతిలో మనకెల్ల జయంతి నేఁడు
పగటున నందరికి పండుగ నేఁడు

చరణము::1

అదివో శ్రావణ బహులాష్టమి నేఁడు
పొదిగొన్న రోహిణి సంపూర్ణము నేఁడు
కదిసి యద్దమరేత్రికాడ నేఁడు
ఉదయించెఁ గృష్ణుఁడు చంద్రోదయాన నేఁడు

చరణము::2

వసుదేవదేవకుల వరము నేఁడు
పసగా ఫలియించె రేపల్లెలో నేఁడు
లొసరి యశోదనందగోపుఁడు నేఁడు -యీ
సిసువును సుతుఁడంటాఁ జేలఁగిరి నేఁడు

చరణము::3

హరిమాయ కంసుమద మడఁచె నేఁడు
పొరుగిరుగులవా రూప్పొఁగిరి నేఁడు
సిరి నలమేల్మంగతో శ్రీవేంకటేశుఁడై నిల్చె
అరుదుగా గొల్లెతలు ఆడుకొనేరు నేఁడు

Bhallati::Ragam

::::

jagatilO manakella jayaMti nE@mDu
pagaTuna naMdariki paMDuga nE@mDu

::::1

adivO SraavaNa bahulaashTami nEDu
podigonna rOhiNii sampUrNamu nEDu
kadisi yaddamarEtrikaaDa nEDu
udayinche gRshNuDu chandrOdayaana nEDu

::::2

vasudEvadEvakula varamu nEDu
pasagaa Paliyinche rEpallelO nEDu
losari yaSOdanandagOpuDu nEDu-ii
Sisuvunu sutuDanTaa jElagiri nEDu

::::3

harimAya kamsumada maDamche nEDu
porugirugulavA rUppo@mgiri nEDu
siri nalamElmangatO SreevEnkaTESuDai nilche

arudugaa golletalu ADukonEru nEDu

రాగం::శుద్ధసావేరి

రాగం::శుద్ధసావేరి 
తాళం::రూపకం 
Aa: S R2 M1 P D2 S
Av: S D2 P M1 R2 S

పల్లవి:: 

కాలహరణ మేలరా హరే సీతారామ 

అనుపల్లవి:: 

కాలహరణమేల సుగుణజాల కారుణాలవాల 

చరణం:: 

1::చుట్టుచుట్టి పక్షులెల్ల చెట్టు వెదకు రీతి భువిని 
పుట్టగానే నీ పదములు బట్టుకొన్న నన్ను బ్రోవ 

2::పొడవున ఎంతాడుకొన్న భూమిని త్యాగంబురీతి 
కడూవేల్పులమిన్న నీవుగాక ఎవరు నన్ను బ్రోవ 

3::దినదినమును తిరిగి తిరిగి దిక్కులేక శరణుజొచ్చి 
తనువుధనము నీదె యంటి త్యాగరాజవినుత రామ 

4::ఇష్టదైవమా మనోభీష్టమీయలేక ఇంత 

కష్టమా త్యాగరాజ కామితార్ధఫల మొసంగ

raagam: sudda saavEri
29 dheera shankaraabharaNam janya
Aa: S R2 M1 P D2 S
Av: S D2 P M1 R2 S

taaLam: roopakam
Composer: Tyaagaraaja
Language: Telugu

pallavi

kAlaharaNa mElarA harE sItArAma
anupallavi

kAlaharaNa mEla suguNa jAla karuNAlavAla

caraNam 1

cuTTi cuTTi pakSulella ceTTu vedaku rIti bhuvini puTTulEka nE n padamula baTTu konna nannu brOva

caraNam 2

poDavuna entADukonna bhUmini tyAgambu rIti kaDu vElpula nIvugAka evaru nannu brOva

caraNam 3

dina dinamu tirigi tirigi dikkulEka sharanu jocci tanuvu dhanamu nIdEyaNTi tyAgarAja vinuta rAma

caraNam 4

iSTa daivamA manObhISTa mIyalEka inka kastamA tyAgarAju kAmitArtha phala mosanga

ఖమాస్::రాగం

ఖమాస్ రాగం::ఆదితాళం

పల్లవి::

అమ్మా నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా
నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా
నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా
నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా

చరణం::1

ముమ్మాటికి నీవే నా దిక్కమ్మా
ముమ్మాటికి నీవే నా దిక్కమ్మా
మానవ మాత్రుడనమ్మా

నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా

ముమ్మాటికి నీవే నా దిక్కమ్మా
మానవ మాత్రుడనమ్మా

నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా

చరణం::2

పుట్టిమెట్టి  జిటునట్టి తెరలోనికి 
నాటన బ్రతుకేటికమ్మా

పుట్టిమెట్టి  జిటునట్టి తెరలోనికి 
నాటన బ్రతుకేటికమ్మా..3

పుట్టగానే మురళిగానా పక్కమీచ్చి
నట్టుగా మాయమ్మా

నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా

పుట్టగానే మురళిగానా పక్కమీచ్చి
నట్టుగా మాయమ్మా

నిన్ను కోరిన కోరికలిమ్మా
నీ అభిమాన కుమారుడను అమ్మా


khamaas raagam::AditaaLam

pallavi::

ammaa ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa
ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa
ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa
ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa

charaNam::1

mummaaTiki neevE naa dikkammaa
mummaaTiki neevE naa dikkammaa
maanava maatruDanammaa

ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa

mummaaTiki neevE naa dikkammaa
maanava maatruDanammaa

ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa

charaNam::2

puTTimeTTi  jiTunaTTi teralOniki 
naaTana bratukETikammaa

puTTimeTTi  jiTunaTTi teralOniki 
naaTana bratukETikammaa..3

puTTagaanE muraLigaanaa pakkameechchi
naTTugaa maayammaa

ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa

puTTagaanE muraLigaanaa pakkameechchi
naTTugaa maayammaa

ninnu kOrina kOrikalimmaa
nee abhimaana kumaaruDanu ammaa

శహన::రాగం

శహన::రాగం
తాళం::ఆది
28 హరికాంభోజి జన్య

Aa::S R2 G3 M1 P M1 D2 N2 S
Av::S N2 S D2 N2 D2 P M1 G3 M1 R2 G3 R2 S

Composer::Tyaagaraaja


పల్లవి::

గిరిపై నెలకొన్న రాముని గురి తప్పక కంటి

అనుపల్లవి::

పరివారులు విరిసురటులచేబడి
విసరుచు గొసరుచు సేవింపగ

గిరిపై నెలకొన్న రాముని గురి తప్పక కంటి

చరణం::1

పులకాంకితుడై ఆనందాశ్రువుల
నింపుచు మాటలాడవలెనని
కలవరించగని పది పూటలపై
గాచెదనను త్యాగరాజ వినుతుని

గిరిపై నెలకొన్న రాముని గురి తప్పక కంటి

యమన్ కళ్యాణి::రాగం

పల్లవి:
నగవులు నిజమని నమ్మేదా
మొగి నడి యాశలు వొద్దనవే

చరణం::1 

తొల్లిటి కర్మము దొంతుల నుండగ
చెల్లవోయిక చేసేదా
ఎల్ల లోకములు ఏలేటి దేవుడా
వొల్లనొల్లనిక వొద్దనవే

||నగవులు||

చరణం::2

నలినీ నామము నాలుక నుండగ
తలకొని ఇతరము తడవేదా
బలు శ్రీ వెంకటపతి నిన్ను గొలిచి
వొలుకు చెంచలము ఒద్దనవే

||నగవులు||

nagavulu nijamani nammEda 
ogina naDi yASalu vaddana vE
nagavulu

tolliTi karmamu dontala nunDaga
chellabO yika jEsEdA
yella lOkamulu yElETi dEvuDa 
olla nolla nika vaddanavE
nagavulu

pOyina janmamu porugula nunDaga 
cheeyanaka indu jela gEdA
vEyi nAmamula vennuDa mAyalu 
Oyayya nikka noddana vE 
nagavulu

nali neenAmamu nAlika nunDaga 
tala koni itaramu daDavEdA
balu Sree vENkaTa pati ninnu golichi 

voluku chenchalam loddanavE

శుద్ధధన్యాసి::రాగం

  
ఆది::తాళం

ఖరహరప్రియ జన్యం

ఆరో::స గ2 మ1 ప ని2 ప సా

అవ::సా ని2 ప మ1 గ2 స

పల్లవి

భావములోన బాహ్యము నందును
భావములోన బాహ్యము నందును
గోవింద గోవింద అని కొలువావో మనసా 

భావములోన బాహ్యము నందును
గోవింద గోవింద అని కొలువావో మనసా

భావములోన బాహ్యము నందును
గోవింద గోవింద అని కొలువావో మనసా
భావములోన బాహ్యము నందును..ఊఊఊఊ

చరణం::1

హరియవతారములే అఖిల దేవతలు
హరిలోనివే బ్రంహాండంబులు 2
హరినామములే అన్ని మంత్రములు 2
హరి హరి హరి హరి హరి ఎనవో మనసా 2

భావములోన బాహ్యము నందును
గోవింద గోవింద అని కొలువావో మనసా
భావములోన బాహ్యము నందును..ఊఊఊఊ

చరణం::2

విష్ణుని మహిమలే విహిత కర్మములు
విష్ణుని పొగడెడి వేదంబులు 2
విష్ణుడొక్కడే విస్వంతరాత్ముడు 2
విష్ణువు విష్ణువని వెదకవో మనసా 2

భావములోన బాహ్యము నందును
గోవింద గోవింద అని కొలువావో మనసా
భావములోన బాహ్యము నందును..ఊఊఊఊ 

చరణం::3

అచ్యుతుడితడే ఆదియునంత్యము 2
అచ్యుతుడే అసురాంతకుడు 
అచ్యుతుడు శ్రీవేంకటాద్రిమీదానిదే 2    
అచ్యుత అచ్యుత శరణనవో మనసా 2

భావములోన బాహ్యము నందును
గోవింద గోవింద అని కొలువావో మనసా
భావములోన బాహ్యము నందును..ఊఊఊఊ



Sudda Dhanyaasi::Ragam

22 kharaharapriya janya

Aa::S G2 M1 P N2 P S
Av::S N2 P M1 G2 S

Composer: Annamaacaarya

Pallavi 

Bhaavamulona baahyamunanduna 
Govinda Govinda ani koluvavo manasaa 

Bhaavamulona baahyamunanduna 
Govinda Govinda ani koluvavo manasaa

Bhaavamulona baahyamunanduna 
Govinda Govinda ani koluvavo manasaa
Bhaavamulona baahyamunanduna..uuuuuuu

Charanam 1 

Hari avathaaramule akhila devatalu 
Hari lonive brahmandammulu 2
Hari naamamule anni manthramulu 2
Hari Hari Hari Hari ~ Hari anavo manasa 2

Bhaavamulona baahyamunanduna 
Govinda Govinda ani koluvavo manasaa
Bhaavamulona baahyamunanduna..uuuuuuu

Charanam 2

Vishnuni mahimale vihita karmamulu 2
Vishnuni pogadedi vedammulu 2
Vishnudu okkade vishvaantaraathmudu 2
Vishnuvu Vishnuvani vedakavo manasaa 2

Bhaavamulona baahyamunanduna 
Govinda Govinda ani koluvavo manasaa
Bhaavamulona baahyamunanduna..uuuuuuu

Charanam 3

Achyuthudithade aadiyu nantyamu 2
Achyuthude asuraantakudu
Achyuthudu Sri Venkatadri meedaa neeve 2
Achyutha Achyutha Sharananavo manasaa 2

Bhaavamulona baahyamunanduna 
Govinda Govinda ani koluvavo manasaa
Bhaavamulona baahyamunanduna..uuuuuuu

ఆనందభైరవి::రాగం

 ఆనందభైరవి::ఆది తాళా

పల్లవి::

హిమాచల తనయ బ్రోచుటకిది 
మంచి సమయము రావే అంబ

అనుపల్లవి::

కుమార జనని సమానమెవరిలను
మానవతి శ్రీ బృహన్నాయకీ 

హిమాచల తనయ బ్రోచుటకిది 
మంచి సమయము రావే అంబ

చరణం::1

సరోజ ముఖి బిరాన నీవు 
వరాలొసగుమని నేను వేడితి
పురారి హరి సురేంద్ర నుత పురాణి
పరాముఖమేలనే తల్లి 

హిమాచల తనయ బ్రోచుటకిది 
మంచి సమయము రావే అంబ

చరణం::2

ఉమా హంస గమనా తామసమా
బ్రోవ దిక్కెవరు నిక్కముగను
మాకిపుడభిమానము చూప 
భారమా వినుమా దయతోను

హిమాచల తనయ బ్రోచుటకిది 
మంచి సమయము రావే అంబ

చరణం::3

సదా నత వర దాయకీ నిజ 
దాసుడను శ్యామ కృష్ణ సోదరి
గదా మొర వినవా దురిత 
విదారిణీ శ్రీ బృహన్నాయకీ 

హిమాచల తనయ బ్రోచుటకిది 
మంచి సమయము రావే అంబ

లలిత::రాగం

పల్లవి::

అరసినన్ను గాచినాతనికి శరణు
పరము నిహము నేలే పతికిని శరణు

చరణం:: 1

వేదములు దెచ్చినట్టివిభునికి శరణు
ఆదిమూలమంటే వచ్చినతనికి శరణు
యేదెసా తానైయున్న యీతనికి శరణు
శ్రీదేవి మగడైన శ్రీపతికి శరణు

చరణం:: 2

అందరికి ప్రాణమైన ఆతనికి శరణు
ముందు మూడు మూర్తుల మూర్తికి శరణు
దిందుపడి దేవతల దేవుడికి శరణు
అంది మిన్ను నేలనేకమైనతనికి శరణు

చరణం:: 3

తానే చైతన్యమైన దైవానకు శరణు
నానా బ్రహ్మాండాలనాథునికి శరణు
ఆనుక శ్రీవేంకటాద్రి యందునుండి వరములు 
దీనుల కిందరి కిచ్చే దేవునికి శరణు

Raagam::Lalitha

:::

arasinannu gAchinAtaniki SaraNu
paramu nihamu nElE patikini SaraNu

:::1

vEdamulu dechchinaTTivibhuniki SaraNu
AdimUlamaMTE vachchinataniki SaraNu
yEdesA tAnaiyunna yItaniki SaraNu
SrIdEvi magaDaina SrIpatiki Saranu

:::2

aMdariki prANamaina Ataniki SaraNu
muMdu mUDu mUrtula mUrtiki SaraNu
diMdupaDi dEvatala dEvuDiki SaraNu
aMdi minnu nElanEkamainataniki SaraNu

:::3

tAnE chaitanyamaina daivAnaku SaraNu
nAnA brahmAMDAlanAthuniki SaraNu
Anuka SrIvEMkaTAdri yaMdunuMDi varamulu 
dInula kiMdari kichchE dEvuniki SaraNu

Happy New Year 2014

Dear Friends Wish You All  A Very Happy New Year 2014

బ్లాగు స్నేహితులు అందరికీ నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు 

ఈమని శంకర శాస్త్రి గారి జయంతి __/\__

ఈరోజు ఈమని శంకర శాస్త్రి గారి జయంతి ...మహా వైణికుడిని ఒక్కసారి స్మరించుకుందాము .../\...

కర్ణాటక సంగీతంలో వీణది విశిష్టమైన స్థానం. పాతకాలపు గొప్ప విద్వాంసులలో కన్నడిగులైన శేషణ్ణ, సుబ్బణ్ణ, దొరెస్వామి అయ్యంగార్‌, తమిళులైన కారైక్కుడి సాంబశివ అయ్యర్‌, ధనమ్మాళ్‌, కుప్పయ్యర్‌, తెలుగువారిలో తూమరాడ సంగమేశ్వరశాస్త్రి, వెంకటరమణదాసు, ఈమని అచ్యుతరామశాస్త్రి, అయ్యగారి సోమేశ్వరరావు తదితరులుండేవారు. తరవాతి తరంలో ఈమని శంకరశాస్త్రి, వాసా కృష్ణమూర్తి, చిట్టిబాబు, పప్పు సోమేశ్వరరావు, అయ్యగారి శ్యామసుందరం మొదలైనవారు వీణలో విశేషమైన కృషి చేశారు. ఇప్పటి తరం వినగలిగిన వీణ విద్వాంసులలో అగ్రస్థానం నిస్సందేహంగా ఈమని శంకరశాస్త్రిగారిదే.

దురదృష్టవశాత్తూ ఎక్కువమంది తెలుగువాళ్ళకి సినిమాలో శంకరాభరణం శంకరశాస్త్రి అంటే తెలుస్తుందికాని ఈమని శంకరశాస్త్రి అంటే తెలియకపోవచ్చు. వీణలో మహామహోపాధ్యాయుడైన ఈమని శంకరశాస్త్రిగారి కచేరీలు విన్నవారికి ఆయన గొప్పదనం ఎటువంటిదో తెలిసినదే. పబ్లిసిటీ దృష్య్టా రవిశంకర్‌ వంటివారిని మించిన కళాకారు లెవరూ లేరని సామాన్యులకు అనిపించడం సహజమేమో కాని వాద్య సంగీతంలో శంకరశాస్త్రిగారితో పోల్చదగిన వ్యక్తులు ఆనాడూ, ఈనాడూ కూడా చాలా తక్కువమందే కనిపిస్తారు. గమక విన్యాసంలోనూ, రాగ ప్రస్తారంలోనూ ఆయనది అద్వితీయమైన ప్రతిభ. కారణాలేవైనప్పటికీ ఇంత గొప్ప కళాకారుడికి రావలసిన ఖ్యాతిలో వెయ్యోవంతు కూడా లభించలేదనడం అతిశయోక్తి మాత్రం కాదు.

ఈమని శంకరశాస్త్రి 1922లో సెప్టెంబర్‌ 23న ద్రాక్షారామంలో జన్మించారు. ఆయన తాతగారైన సుబ్బరాయశాస్త్రిగారూ, తండ్రి అచ్యుతరామశాస్త్రిగారూ కూడా గొప్ప వీణ విద్వాంసులు. అచ్యుతరామశాస్త్రిగారు పాత పద్ధతిలో వీణను సితార్‌ లాగా నిలువుగా పట్టుకుని వాయించేవారు. (బాలమురళీకృష్ణ చిన్నవయస్సులో కచేరీ చేస్తున్నప్పటి ఒక ఫొటోలో పక్క వాద్యం వాయించిన కంభంపాటి అక్కాజీరావు ఇదే పద్ధతిలో వీణ పట్టుకోవడం కనిపిస్తుంది) శంకరశాస్త్రిగారు తండ్రి వద్దనే వీణ నేర్చుకున్నారు. తన మూడో ఏటనే సంగీతంలో ప్రతిభ కనబరిచిన శంకరశాస్త్రికి సంగీతం వృత్తిగా పనికిరాదని ఆయన తండ్రి అనుకున్నప్పటికీ అదే జరిగింది. కాకినాడ పిఠాపురం కాలేజీలో డిగ్రీ పుచ్చుకున్నాక ఆయన వైణికుడుగానే జీవితం ప్రారంభించాడు. 1940లో తిరుచ్చి రేడియో కేంద్రంలో మొదటగా వీణ కచేరీ చేశాక ఆయనకు పేరు లభించసాగింది.

ఆయన 1942-50 మధ్యలో మద్రాసులోని జెమినీ స్టూడియోలో సాలూరు రాజేశ్వరరావుకు సంగీత దర్శకత్వంలో అసిస్టెంటుగా పనిచేశారు. ఆ కాలంలోనే చిట్టిబాబు ఆయనకు శిష్యుడయాడు. 1951లో పి.బి.శ్రీనివాస్‌ను సినీ గాయకుడుగా పరిచయం చేసినది శాస్త్రిగారే. చంద్రలేఖ, బాలనాగమ్మ వగైరా సినిమాల తరవాత తరవాత రాజేశ్వరరావు ఆ సంస్థనుంచి తప్పుకున్నారు. 1953 ప్రాంతాల్లో శంకరశాస్త్రి జెమినీలో అనేక సినిమాలకు పనిచేశారు. టైటిల్స్‌లో సంగీతదర్శకుడుగా ఆయన పేరు ఎక్కడైనా వేశారో లేదో కూడా అనుమానమే. అప్పటికి ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడింది. తెలుగువారంటే గిట్టని తమిళ గ్రూపు ఒకటి తయారైంది. జెమినీ స్టూడియోస్‌ అధినేత ఎస్‌.ఎస్‌.వాసన్‌ తదితరులు ప్రతిరంగంలోనూ తెలుగువారిని అణగదొక్కటానికి ప్రయత్నించేవారట. వాసన్‌ మాయలో పడవద్దని శంకరశాస్త్రిగారికి మిత్రులు సలహా ఇచ్చినా ఆయన మొదట్లో పట్టించుకోలేదు. ఆయనది సంగీత ప్రపంచమే తప్ప డొంక తిరుగుడు వ్యవహారం ఉండేది కాదు. అప్పటికే అద్భుతమైన పాండిత్యం ప్రదర్శిస్తున్న శంకరశాస్త్రిగారు కచేరీ లివ్వకుండా జెమినీలో ప్రతిరోజూ సాయంత్రాలు రికార్డింగ్‌ ఏర్పాటు చేసేవారట. సీతారామ కల్యాణం (రావణుడు వీణ వాయించే ఘట్టం), వెంకటేశ్వర మహత్యం (సరస్వతి “వాచస్పతి” రాగం వాయించే సీను) మొదలైన కొన్ని తెలుగు సినిమాల్లో శాస్త్రిగారి వీణ వినబడుతుంది. 1959లో శాస్త్రిగారు సినిమాల్లో మానుకుని మద్రాసు ఆలిండియా రేడియోలో చేరారు. అక్కడ కూడా ఆయన ప్రతిభ కొందరికి ఇబ్బంది కలిగించడంవల్లనేమో కాని ఆయనకు 1961లో ప్రమోషనిచ్చి ఢిల్లీకి బదిలీ చేసేశారు. దానితో దక్షిణాదిలో ఉన్న ఆయన అభిమానులకు వీణ కాస్తయినా వినే కాస్త అవకాశం తగ్గిపోయింది.

ఈమని శంకరశాస్త్రి గారి వీణ శైలి అద్భుతమైనది. ఆయన తన వీణకు ఎలక్ర్టానిక్‌ పికప్‌ వాడేవారు. అందువల్ల తీగలను ఎంత నాజూకుగా మీటినా అతి సున్నితమైన సంగతులు కూడా స్పష్టంగా వినబడేవి. ఆ కారణంగా ఆయన ప్రతిరాగాన్నీ చక్కని గమకాలతో ఎంతో అందంగా వాయించేవారు. ఉస్తాద్‌ విలాయత్‌ఖాన్‌ సితార్‌ మీద గాత్రంలో పలికించినట్టుగా గమకాలను వినిపించడంలో దిట్ట. ఆ విధంగా విలాయత్‌ఖాన్‌ ప్రవేశపెట్టిన సితార్‌ గాయకీ శైలికి ఎంతో ప్రత్యేకతా, ప్రాముఖ్యతా ఏర్పడింది. అందుకు ఏ మాత్రమూ తీసిపోని పద్ధతిలో ఈమని శంకరశాస్త్రిగారు వీణ వాయించేవారు. శాస్త్రిగారికి విలాయత్‌ఖాన్‌ లాగే తన కచేరీలలో అప్పుడప్పుడూ పాట పాడి వినిపిస్తూ అవే సంగతులను వీణమీద పలికించే అలవాటుండేది. మంత్రపుష్పం వంటివి వాయిస్తున్నప్పుడు “ప్రజా”వంటి పదాలను ఉచ్చరిస్తూ కుడిచేత్తో అందుకు అనుగుణంగా డబుల్‌ మీటు వేసేవారు. ఇక కుడి చేత్తో ఆయన తీగలను మీటే పద్ధతి కూడా చాలా గొప్పగా ఉండేది. సందర్భాన్నీ, అవసరాన్నీ బట్టి ఆయన తన కుడి చేతి పొజిషన్‌నూ, తీగను మీటే స్థానాన్నీ నాలుగైదు రకాలుగా మార్చేవారు. ఆయన పలికించిన తానం అనితరసాధ్యం. మూడో తీగనూ, నాలుగో తీగనూ బొటనవేలితో మీటుతూ మంద్ర, అనుమంద్ర స్థాయిల్లో స్వరాలను అత్యద్భుతంగా వాయించేవారు. మామూలుగా ఉండే మూడు తాళం తీగలే కాక మరొక రెండు ఏర్పాటు చేసి, వాటిని రాగంలోని స్వరాలకు శ్రుతిచేసి మొత్తం మీద ఒక ఆర్కెస్ర్టావంటి ప్రభావాన్ని కలిగించేవారు. కేవలం ఒక్క వీణతోనే గానమూర్తి మొదలైన రాగాలను ఎంతో డ్రమటిక్‌గా, పెద్ద సింఫొనీ స్థాయిలో వాయించేవారు. ఈ టెక్నిక్‌ల మాట ఎలా ఉన్నా సంగీతకారుడుగా ఆయనది ఎంతో పరిక్వత చెందిన మేధస్సు. రాగస్వభావాన్ని గంభీరంగా, హుందాగా, ఎటువంటి వెకిలితనమూ లేకుండా వినిపించడం ఆయన ప్రత్యేకత. అలాగని ఆయన కచేరీలో నాటకీయత తక్కువయేది కాదు. ఎందుకంటే ఏ మాత్రమూ వేగాన్నీ, ఆర్భాటాన్నీ ప్రదర్శించకుండా స్వరకల్పనలో ఎంతో ఉద్వేగాన్నీ, ఆర్తినీ సునాయాసంగా సృష్టించేవారు. తాను పూర్తిగా రాగభావంలో లీనమై, ప్రేక్షకుల ఉనికిని కూడా గమనించకుండానే వారిని సంగీతపు అలలలో ఓలలాడించేవారు. ఆయన కచేరీకి ఎన్నిసార్లు వెళ్ళినా అద్వితీయమైన ఆయన ప్రతిభ అందరినీ ఆశ్చర్యచకితులను చేస్తూ ఉండేది.

చిన్నప్పటినుంచీ కర్ణాటక, హిందూస్తానీ శైలుల ప్రభావం ఉండడంతో ఆయన సంగీతం అన్ని అందాలనూ పుణికిపుచ్చుకున్నట్టుగా కొనసాగింది. అందుకేనేమో తరవాతి కాలంలో రవిశంకర్‌, హలీమ్‌ జాఫర్‌ఖాన్‌ వంటి సితార్‌ విద్వాంసులతోనూ, గోపాల్‌కృష్ణవంటి విచిత్రవీణ కళాకారులతోనూ జుగల్‌బందీ కచేరీలు చెయ్యడం ఆయనకు సులువుగా సాధ్యమైంది. సూర్‌దాస్‌ భజనలకూ, ఇతర గీతాలకూ ఆయన పహాడీ మొదలైన హిందూస్తానీ రాగాల్లో మంచి స్వరరచనచేశారు. ఆయన రేడియోలో అనేక గీతాలకు లలిత సంగీతం సమకూర్చారు. అందులో “న జానే క్యా లాచారీ హై” అనే హిందీ పాటను బాలమురళీకృష్ణ గుజరీతోడీ రాగంలో పాడారు. అలాగే దేవులపల్లివారి రచన “ఒదిగిన మనసున పొదిగిన భావము” అనే పాటకు శాస్త్రిగారు మిశ్ర కాఫీ రాగంలో ట్యూన్‌ చేశారు. ఢిల్లీలో రేడియోకి చీఫ్‌ ప్రొడ్యూసర్‌గానూ, నేషనల్‌ ఆర్కెస్ర్టా కంపోజర్‌ కండక్టర్‌గానూ ఆయన ఎన్నో అద్భుతమైన సంగీత రచనలు చేసి వాద్యబృందాన్ని నిర్వహించారు. వాటిలో శిఖరారోహణం, భ్రమర విన్యాసం, సౌమ్య పురుష మొదలైనవి పేరు పొందాయి.

శాస్త్రిగారు తన కచేరీలలో వీణ బుర్రమీద చేత్తో దరువు వేస్తూచిన్న జాజ్‌ పద్ధతి స్వర రచనలనూ వాయించేవారు. మంద్రస్థాయిలో వీణ అచ్చు గిటార్‌లాగే వినబడేది. కదనకుతూహలం రాగంలో రఘువంశ కృతిని ద్వారంవారి పద్ధతిలో వెస్టర్న్‌ కార్డ్‌ విశేషాలను ప్రదర్శిస్తూ వాయించేవారు. వీణమీదా, వాయిస్తున్న సంగీతం మీదా ఆయనకున్న పూర్తి అధికారం స్పష్టంగా తెలుస్తూ ఉండేది. సంప్రదాయ సంగీతాన్ని సంపూర్ణంగా అవగతం చేసుకోవడమే కాక వీణ మీద దాన్ని ఏ మాత్రమూ తేడా రాకుండా వినిపించడంలో విజయం సాధించారు. అంతేకాక వీణ మీద ఎన్ని రకాల శబ్దాలు పలికించవచ్చునో రిసెర్చ్‌ చేసి నిరూపించిన అసామాన్య కళాకారుడాయన. ఆయనకు పాత పద్ధతిలో కొన్ని భేషజాలుండేవి. “ఘనంగా ఉంటుందని” కొన్ని కచేరీలలో లాల్గుడి జయరామన్‌, ఎం.ఎస్‌.గోపాలకృష్ణన్‌వంటి వయొలిన్‌ కళాకారులచేత పక్క వాద్యం ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ఆయనకు వినికిడి తక్కువగా ఉండేది. చిన్నపాటి సర్జరీ అన్నా ఆయనకు భయమేనని పరిచయస్థులు అనేవారు. అందుకని చెవిలో హియరింగ్‌ ఎయిడ్‌ పెట్టుకోవడం, తనకు కనబడేట్టుగా స్టేజి మీద ఎవరిచేతనైనా తాళం వేయించడం వంటివి చేసేవారు. ఆయనకు ఏరోప్లేన్‌ ఎక్కడమంటే భయంగా ఉండేదట. అందుకని విదేశాల నుంచి ఎన్ని ఆహ్వానాలు వచ్చినా చాలా ఏళ్ళపాటు వెళ్ళలేదు. చివరికి 70లలో ఫ్రాన్స్‌కు వెళ్ళి కచేరీలు చేశాక అక్కడివారు తబ్బిబ్బయిపోయి “కాన్సర్ట్‌ ఆఫ్‌ ది సెంచురీ” అని పత్రికల్లో మెచ్చుకున్నారట. ఆ తరవాత ఆయనయూ.ఎన్‌. హ్యూమన్‌ రైట్స్‌ కాన్ఫరెన్స్‌లో అద్భుతమైన కచేరీ చేశారు.

ఆయన పాత 3 నిముషాల రికార్డ్‌ ఒకదాన్లో కురంజి రాగంలోని జావళీ శివ దీక్షా పరురాలనురా, ఖమాచ్‌లో మరుబారి తాళలేనురా అనే జావళీ వాయించారు. ఆ తరవాత విడుదలైన ఈ.పీ.లో తోడి రాగంలో చేసినదెల్ల మరచితివో అనే కీర్తన వాయించారు. చాలా ఏళ్ళ వరకూ ఆయన లాంగ్‌ ప్లే రికార్డు రాలేదు. అందులో గానమూర్తి రాగం అద్భుతంగా వాయించారు. తరవాత కేసెట్లలో తన కుమార్తె కల్యాణితో కలిసి కొన్ని కీర్తనలూ, ఫ్రాన్స్‌లో రిలీజయిన సీ.డీ.లో మరికొన్నీ వాయించారు. ఆయన తెలుగు జానపదగీతాలను వాయించే పద్ధతి చాలా బావుండేది. వాటిలో కొన్ని కేసెట్‌లో విడుదల కూడా అయాయి. ఆయన వీణ మీద పలికించలేని శబ్దం ఉండదేమో అనిపించేది. వీణ నేర్చుకునే ప్రతి విద్యార్థీ ఆయన రికార్డింగ్‌లు విని తీరాలి.

వ్యక్తిగతంగా ఆయనకు “రాజకీయాలు” తెలియవు. ఆయన శిష్యవర్గంలోనివారూ, ఆయనకు సాటిరాని ఇతర తక్కువరకం వైణికులూ కలిసి ఆయన లాంగ్‌ప్లే రికార్డులు త్వరగా రిలీజ్‌ కాకుండా చెయ్యడం మొదలైన పనులు చేశారు. చివరకు రికార్డ్ కవర్ల మీద అందమైన బొమ్మలు కూడా వెయ్యనివ్వకుండా అడ్డుతగులుకున్నారట. ఆయనది మంచి ప్రభుత్వోద్యోగం కనక ఆయన డబ్బుకూ, పేరు ప్రతిష్ఠలకూ పాకులాడేవారుకాదు. ఈ రచయిత ఆయనను మద్రాసు రేడియో కేంద్రంలో కలుసుకుని బొంబాయికి ఆహ్వానించడానికి ఎంత ప్రయత్నించినా ఆయన డబ్బు విషయంలో రాజీ పడలేదు. అందుకు అసలు కారణం వేరు. చాలా ఏళ్ళ క్రితం బొంబాయి ఆంధ్రమహాసభలో ఆయన కచేరీకి ఎక్కువమంది హాజరు కాలేదట. అంతకు ముందు రోజే షణ్ముఖానంద హాలులో జనం నిండిపోయి టికెట్లు దొరకని కొందరు నిరాశ పడ్డారట కూడా. అప్పటి నుంచీ ఆయనకు ప్రవాసాంధ్ర సంఘాలంటే నమ్మకం పోయింది. ఉద్యోగ విరమణ చేశాక కూడా ఆయన ఎమెరిటస్‌ కంపోజర్‌గా కొనసాగారు. 1987 డిసెంబర్‌ 23న గుంటూరు కచేరీ రైలు ప్రయాణంలో కన్నుమూశారు.

ఈమని శంకరశాస్త్రి గారి శిష్యుల్లో ముఖ్యుడు చిట్టిబాబు. చిట్టిబాబు గురువుగారు వాయించే శైలిని చాలావరకూ అభివృద్ధి చేశారు. తమిళులూ, కన్నడిగులతో పోలిస్తే ఈ శైలిలో కుడి చేతి మీటు చాలా వేగంగానూ, స్పష్టంగానూ వినబడుతుంది. “పులుముడు” సంగీతం ఉండదు. చిట్టిబాబు తన పెళ్ళి కచేరీకి మద్రాసులో గురువుగారినే ఆహ్వానించారు. శాస్త్రిగారి మరొక శిష్యుడు ఆయన మేనల్లుడైన కామశాస్త్రి. మరొక మేనల్లుడు రామశాస్త్రి ఎం.ఎస్‌.శ్రీరాం అనే పేరుతో సినిమాలకు సంగీతం అందించాడు. శంకరశాస్త్రి గారి చెల్లెలు సరస్వతి రేడియోలో మంచి వీణ ఆర్టిస్టు. ఆయన కుమారుడొకడు మృదంగం నేర్చుకున్నారు. కనీసం ఇద్దరు కుమార్తెలు వీణ చక్కగా నేర్చుకున్నారు. చివరి అమ్మాయి దేవి గజల్‌ సంగీతం పాడుతుంది. శాస్త్రీయ సంగీతానికే ఆదరణ లేని ఈ రోజుల్లో శంకరశాస్త్రి గారి శైలికి ఎక్కువమంది వారసులు లేరని వాపోవడం అర్థం లేనిదిగా అనిపించవచ్చు. మనకు దక్కిన ఆయన రికార్డింగ్‌లనైనా విని, ఆనందిస్తే చాలు. మనలో సంగీతం నేర్చుకుంటున్నవారు ఆయన నెలకొల్పిన ఉన్నత సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించలేకపోతే అది సామూహిక వైఫల్యమే అవుతుంది...

(ఈ మాట నుంచి సేకరణ ....)
ఈరోజు ఈమని శంకర శాస్త్రి గారి జయంతి ...మహా వైణికుడిని ఒక్కసారి స్మరించుకుందాము .../\...

కర్ణాటక సంగీతంలో వీణది విశిష్టమైన స్థానం. పాతకాలపు గొప్ప విద్వాంసులలో కన్నడిగులైన శేషణ్ణ, సుబ్బణ్ణ, దొరెస్వామి అయ్యంగార్‌, తమిళులైన కారైక్కుడి సాంబశివ అయ్యర్‌, ధనమ్మాళ్‌, కుప్పయ్యర్‌, తెలుగువారిలో తూమరాడ సంగమేశ్వరశాస్త్రి, వెంకటరమణదాసు, ఈమని అచ్యుతరామశాస్త్రి, అయ్యగారి సోమేశ్వరరావు తదితరులుండేవారు. తరవాతి తరంలో ఈమని శంకరశాస్త్రి, వాసా కృష్ణమూర్తి, చిట్టిబాబు, పప్పు సోమేశ్వరరావు, అయ్యగారి శ్యామసుందరం మొదలైనవారు వీణలో విశేషమైన కృషి చేశారు. ఇప్పటి తరం వినగలిగిన వీణ విద్వాంసులలో అగ్రస్థానం నిస్సందేహంగా ఈమని శంకరశాస్త్రిగారిదే.

దురదృష్టవశాత్తూ ఎక్కువమంది తెలుగువాళ్ళకి సినిమాలో శంకరాభరణం శంకరశాస్త్రి అంటే తెలుస్తుందికాని ఈమని శంకరశాస్త్రి అంటే తెలియకపోవచ్చు. వీణలో మహామహోపాధ్యాయుడైన ఈమని శంకరశాస్త్రిగారి కచేరీలు విన్నవారికి ఆయన గొప్పదనం ఎటువంటిదో తెలిసినదే. పబ్లిసిటీ దృష్య్టా రవిశంకర్‌ వంటివారిని మించిన కళాకారు లెవరూ లేరని సామాన్యులకు అనిపించడం సహజమేమో కాని వాద్య సంగీతంలో శంకరశాస్త్రిగారితో పోల్చదగిన వ్యక్తులు ఆనాడూ, ఈనాడూ కూడా చాలా తక్కువమందే కనిపిస్తారు. గమక విన్యాసంలోనూ, రాగ ప్రస్తారంలోనూ ఆయనది అద్వితీయమైన ప్రతిభ. కారణాలేవైనప్పటికీ ఇంత గొప్ప కళాకారుడికి రావలసిన ఖ్యాతిలో వెయ్యోవంతు కూడా లభించలేదనడం అతిశయోక్తి మాత్రం కాదు.

ఈమని శంకరశాస్త్రి 1922లో సెప్టెంబర్‌ 23న ద్రాక్షారామంలో జన్మించారు. ఆయన తాతగారైన సుబ్బరాయశాస్త్రిగారూ, తండ్రి అచ్యుతరామశాస్త్రిగారూ కూడా గొప్ప వీణ విద్వాంసులు. అచ్యుతరామశాస్త్రిగారు పాత పద్ధతిలో వీణను సితార్‌ లాగా నిలువుగా పట్టుకుని వాయించేవారు. (బాలమురళీకృష్ణ చిన్నవయస్సులో కచేరీ చేస్తున్నప్పటి ఒక ఫొటోలో పక్క వాద్యం వాయించిన కంభంపాటి అక్కాజీరావు ఇదే పద్ధతిలో వీణ పట్టుకోవడం కనిపిస్తుంది) శంకరశాస్త్రిగారు తండ్రి వద్దనే వీణ నేర్చుకున్నారు. తన మూడో ఏటనే సంగీతంలో ప్రతిభ కనబరిచిన శంకరశాస్త్రికి సంగీతం వృత్తిగా పనికిరాదని ఆయన తండ్రి అనుకున్నప్పటికీ అదే జరిగింది. కాకినాడ పిఠాపురం కాలేజీలో డిగ్రీ పుచ్చుకున్నాక ఆయన వైణికుడుగానే జీవితం ప్రారంభించాడు. 1940లో తిరుచ్చి రేడియో కేంద్రంలో మొదటగా వీణ కచేరీ చేశాక ఆయనకు పేరు లభించసాగింది.

ఆయన 1942-50 మధ్యలో మద్రాసులోని జెమినీ స్టూడియోలో సాలూరు రాజేశ్వరరావుకు సంగీత దర్శకత్వంలో అసిస్టెంటుగా పనిచేశారు. ఆ కాలంలోనే చిట్టిబాబు ఆయనకు శిష్యుడయాడు. 1951లో పి.బి.శ్రీనివాస్‌ను సినీ గాయకుడుగా పరిచయం చేసినది శాస్త్రిగారే. చంద్రలేఖ, బాలనాగమ్మ వగైరా సినిమాల తరవాత తరవాత రాజేశ్వరరావు ఆ సంస్థనుంచి తప్పుకున్నారు. 1953 ప్రాంతాల్లో శంకరశాస్త్రి జెమినీలో అనేక సినిమాలకు పనిచేశారు. టైటిల్స్‌లో సంగీతదర్శకుడుగా ఆయన పేరు ఎక్కడైనా వేశారో లేదో కూడా అనుమానమే. అప్పటికి ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడింది. తెలుగువారంటే గిట్టని తమిళ గ్రూపు ఒకటి తయారైంది. జెమినీ స్టూడియోస్‌ అధినేత ఎస్‌.ఎస్‌.వాసన్‌ తదితరులు ప్రతిరంగంలోనూ తెలుగువారిని అణగదొక్కటానికి ప్రయత్నించేవారట. వాసన్‌ మాయలో పడవద్దని శంకరశాస్త్రిగారికి మిత్రులు సలహా ఇచ్చినా ఆయన మొదట్లో పట్టించుకోలేదు. ఆయనది సంగీత ప్రపంచమే తప్ప డొంక తిరుగుడు వ్యవహారం ఉండేది కాదు. అప్పటికే అద్భుతమైన పాండిత్యం ప్రదర్శిస్తున్న శంకరశాస్త్రిగారు కచేరీ లివ్వకుండా జెమినీలో ప్రతిరోజూ సాయంత్రాలు రికార్డింగ్‌ ఏర్పాటు చేసేవారట. సీతారామ కల్యాణం (రావణుడు వీణ వాయించే ఘట్టం), వెంకటేశ్వర మహత్యం (సరస్వతి “వాచస్పతి” రాగం వాయించే సీను) మొదలైన కొన్ని తెలుగు సినిమాల్లో శాస్త్రిగారి వీణ వినబడుతుంది. 1959లో శాస్త్రిగారు సినిమాల్లో మానుకుని మద్రాసు ఆలిండియా రేడియోలో చేరారు. అక్కడ కూడా ఆయన ప్రతిభ కొందరికి ఇబ్బంది కలిగించడంవల్లనేమో కాని ఆయనకు 1961లో ప్రమోషనిచ్చి ఢిల్లీకి బదిలీ చేసేశారు. దానితో దక్షిణాదిలో ఉన్న ఆయన అభిమానులకు వీణ కాస్తయినా వినే కాస్త అవకాశం తగ్గిపోయింది.

ఈమని శంకరశాస్త్రి గారి వీణ శైలి అద్భుతమైనది. ఆయన తన వీణకు ఎలక్ర్టానిక్‌ పికప్‌ వాడేవారు. అందువల్ల తీగలను ఎంత నాజూకుగా మీటినా అతి సున్నితమైన సంగతులు కూడా స్పష్టంగా వినబడేవి. ఆ కారణంగా ఆయన ప్రతిరాగాన్నీ చక్కని గమకాలతో ఎంతో అందంగా వాయించేవారు. ఉస్తాద్‌ విలాయత్‌ఖాన్‌ సితార్‌ మీద గాత్రంలో పలికించినట్టుగా గమకాలను వినిపించడంలో దిట్ట. ఆ విధంగా విలాయత్‌ఖాన్‌ ప్రవేశపెట్టిన సితార్‌ గాయకీ శైలికి ఎంతో ప్రత్యేకతా, ప్రాముఖ్యతా ఏర్పడింది. అందుకు ఏ మాత్రమూ తీసిపోని పద్ధతిలో ఈమని శంకరశాస్త్రిగారు వీణ వాయించేవారు. శాస్త్రిగారికి విలాయత్‌ఖాన్‌ లాగే తన కచేరీలలో అప్పుడప్పుడూ పాట పాడి వినిపిస్తూ అవే సంగతులను వీణమీద పలికించే అలవాటుండేది. మంత్రపుష్పం వంటివి వాయిస్తున్నప్పుడు “ప్రజా”వంటి పదాలను ఉచ్చరిస్తూ కుడిచేత్తో అందుకు అనుగుణంగా డబుల్‌ మీటు వేసేవారు. ఇక కుడి చేత్తో ఆయన తీగలను మీటే పద్ధతి కూడా చాలా గొప్పగా ఉండేది. సందర్భాన్నీ, అవసరాన్నీ బట్టి ఆయన తన కుడి చేతి పొజిషన్‌నూ, తీగను మీటే స్థానాన్నీ నాలుగైదు రకాలుగా మార్చేవారు. ఆయన పలికించిన తానం అనితరసాధ్యం. మూడో తీగనూ, నాలుగో తీగనూ బొటనవేలితో మీటుతూ మంద్ర, అనుమంద్ర స్థాయిల్లో స్వరాలను అత్యద్భుతంగా వాయించేవారు. మామూలుగా ఉండే మూడు తాళం తీగలే కాక మరొక రెండు ఏర్పాటు చేసి, వాటిని రాగంలోని స్వరాలకు శ్రుతిచేసి మొత్తం మీద ఒక ఆర్కెస్ర్టావంటి ప్రభావాన్ని కలిగించేవారు. కేవలం ఒక్క వీణతోనే గానమూర్తి మొదలైన రాగాలను ఎంతో డ్రమటిక్‌గా, పెద్ద సింఫొనీ స్థాయిలో వాయించేవారు. ఈ టెక్నిక్‌ల మాట ఎలా ఉన్నా సంగీతకారుడుగా ఆయనది ఎంతో పరిక్వత చెందిన మేధస్సు. రాగస్వభావాన్ని గంభీరంగా, హుందాగా, ఎటువంటి వెకిలితనమూ లేకుండా వినిపించడం ఆయన ప్రత్యేకత. అలాగని ఆయన కచేరీలో నాటకీయత తక్కువయేది కాదు. ఎందుకంటే ఏ మాత్రమూ వేగాన్నీ, ఆర్భాటాన్నీ ప్రదర్శించకుండా స్వరకల్పనలో ఎంతో ఉద్వేగాన్నీ, ఆర్తినీ సునాయాసంగా సృష్టించేవారు. తాను పూర్తిగా రాగభావంలో లీనమై, ప్రేక్షకుల ఉనికిని కూడా గమనించకుండానే వారిని సంగీతపు అలలలో ఓలలాడించేవారు. ఆయన కచేరీకి ఎన్నిసార్లు వెళ్ళినా అద్వితీయమైన ఆయన ప్రతిభ అందరినీ ఆశ్చర్యచకితులను చేస్తూ ఉండేది.

చిన్నప్పటినుంచీ కర్ణాటక, హిందూస్తానీ శైలుల ప్రభావం ఉండడంతో ఆయన సంగీతం అన్ని అందాలనూ పుణికిపుచ్చుకున్నట్టుగా కొనసాగింది. అందుకేనేమో తరవాతి కాలంలో రవిశంకర్‌, హలీమ్‌ జాఫర్‌ఖాన్‌ వంటి సితార్‌ విద్వాంసులతోనూ, గోపాల్‌కృష్ణవంటి విచిత్రవీణ కళాకారులతోనూ జుగల్‌బందీ కచేరీలు చెయ్యడం ఆయనకు సులువుగా సాధ్యమైంది. సూర్‌దాస్‌ భజనలకూ, ఇతర గీతాలకూ ఆయన పహాడీ మొదలైన హిందూస్తానీ రాగాల్లో మంచి స్వరరచనచేశారు. ఆయన రేడియోలో అనేక గీతాలకు లలిత సంగీతం సమకూర్చారు. అందులో “న జానే క్యా లాచారీ హై” అనే హిందీ పాటను బాలమురళీకృష్ణ గుజరీతోడీ రాగంలో పాడారు. అలాగే దేవులపల్లివారి రచన “ఒదిగిన మనసున పొదిగిన భావము” అనే పాటకు శాస్త్రిగారు మిశ్ర కాఫీ రాగంలో ట్యూన్‌ చేశారు. ఢిల్లీలో రేడియోకి చీఫ్‌ ప్రొడ్యూసర్‌గానూ, నేషనల్‌ ఆర్కెస్ర్టా కంపోజర్‌ కండక్టర్‌గానూ ఆయన ఎన్నో అద్భుతమైన సంగీత రచనలు చేసి వాద్యబృందాన్ని నిర్వహించారు. వాటిలో శిఖరారోహణం, భ్రమర విన్యాసం, సౌమ్య పురుష మొదలైనవి పేరు పొందాయి.

శాస్త్రిగారు తన కచేరీలలో వీణ బుర్రమీద చేత్తో దరువు వేస్తూచిన్న జాజ్‌ పద్ధతి స్వర రచనలనూ వాయించేవారు. మంద్రస్థాయిలో వీణ అచ్చు గిటార్‌లాగే వినబడేది. కదనకుతూహలం రాగంలో రఘువంశ కృతిని ద్వారంవారి పద్ధతిలో వెస్టర్న్‌ కార్డ్‌ విశేషాలను ప్రదర్శిస్తూ వాయించేవారు. వీణమీదా, వాయిస్తున్న సంగీతం మీదా ఆయనకున్న పూర్తి అధికారం స్పష్టంగా తెలుస్తూ ఉండేది. సంప్రదాయ సంగీతాన్ని సంపూర్ణంగా అవగతం చేసుకోవడమే కాక వీణ మీద దాన్ని ఏ మాత్రమూ తేడా రాకుండా వినిపించడంలో విజయం సాధించారు. అంతేకాక వీణ మీద ఎన్ని రకాల శబ్దాలు పలికించవచ్చునో రిసెర్చ్‌ చేసి నిరూపించిన అసామాన్య కళాకారుడాయన. ఆయనకు పాత పద్ధతిలో కొన్ని భేషజాలుండేవి. “ఘనంగా ఉంటుందని” కొన్ని కచేరీలలో లాల్గుడి జయరామన్‌, ఎం.ఎస్‌.గోపాలకృష్ణన్‌వంటి వయొలిన్‌ కళాకారులచేత పక్క వాద్యం ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ఆయనకు వినికిడి తక్కువగా ఉండేది. చిన్నపాటి సర్జరీ అన్నా ఆయనకు భయమేనని పరిచయస్థులు అనేవారు. అందుకని చెవిలో హియరింగ్‌ ఎయిడ్‌ పెట్టుకోవడం, తనకు కనబడేట్టుగా స్టేజి మీద ఎవరిచేతనైనా తాళం వేయించడం వంటివి చేసేవారు. ఆయనకు ఏరోప్లేన్‌ ఎక్కడమంటే భయంగా ఉండేదట. అందుకని విదేశాల నుంచి ఎన్ని ఆహ్వానాలు వచ్చినా చాలా ఏళ్ళపాటు వెళ్ళలేదు. చివరికి 70లలో ఫ్రాన్స్‌కు వెళ్ళి కచేరీలు చేశాక అక్కడివారు తబ్బిబ్బయిపోయి “కాన్సర్ట్‌ ఆఫ్‌ ది సెంచురీ” అని పత్రికల్లో మెచ్చుకున్నారట. ఆ తరవాత ఆయనయూ.ఎన్‌. హ్యూమన్‌ రైట్స్‌ కాన్ఫరెన్స్‌లో అద్భుతమైన కచేరీ చేశారు.

ఆయన పాత 3 నిముషాల రికార్డ్‌ ఒకదాన్లో కురంజి రాగంలోని జావళీ శివ దీక్షా పరురాలనురా, ఖమాచ్‌లో మరుబారి తాళలేనురా అనే జావళీ వాయించారు. ఆ తరవాత విడుదలైన ఈ.పీ.లో తోడి రాగంలో చేసినదెల్ల మరచితివో అనే కీర్తన వాయించారు. చాలా ఏళ్ళ వరకూ ఆయన లాంగ్‌ ప్లే రికార్డు రాలేదు. అందులో గానమూర్తి రాగం అద్భుతంగా వాయించారు. తరవాత కేసెట్లలో తన కుమార్తె కల్యాణితో కలిసి కొన్ని కీర్తనలూ, ఫ్రాన్స్‌లో రిలీజయిన సీ.డీ.లో మరికొన్నీ వాయించారు. ఆయన తెలుగు జానపదగీతాలను వాయించే పద్ధతి చాలా బావుండేది. వాటిలో కొన్ని కేసెట్‌లో విడుదల కూడా అయాయి. ఆయన వీణ మీద పలికించలేని శబ్దం ఉండదేమో అనిపించేది. వీణ నేర్చుకునే ప్రతి విద్యార్థీ ఆయన రికార్డింగ్‌లు విని తీరాలి.

వ్యక్తిగతంగా ఆయనకు “రాజకీయాలు” తెలియవు. ఆయన శిష్యవర్గంలోనివారూ, ఆయనకు సాటిరాని ఇతర తక్కువరకం వైణికులూ కలిసి ఆయన లాంగ్‌ప్లే రికార్డులు త్వరగా రిలీజ్‌ కాకుండా చెయ్యడం మొదలైన పనులు చేశారు. చివరకు రికార్డ్ కవర్ల మీద అందమైన బొమ్మలు కూడా వెయ్యనివ్వకుండా అడ్డుతగులుకున్నారట. ఆయనది మంచి ప్రభుత్వోద్యోగం కనక ఆయన డబ్బుకూ, పేరు ప్రతిష్ఠలకూ పాకులాడేవారుకాదు. ఈ రచయిత ఆయనను మద్రాసు రేడియో కేంద్రంలో కలుసుకుని బొంబాయికి ఆహ్వానించడానికి ఎంత ప్రయత్నించినా ఆయన డబ్బు విషయంలో రాజీ పడలేదు. అందుకు అసలు కారణం వేరు. చాలా ఏళ్ళ క్రితం బొంబాయి ఆంధ్రమహాసభలో ఆయన కచేరీకి ఎక్కువమంది హాజరు కాలేదట. అంతకు ముందు రోజే షణ్ముఖానంద హాలులో జనం నిండిపోయి టికెట్లు దొరకని కొందరు నిరాశ పడ్డారట కూడా. అప్పటి నుంచీ ఆయనకు ప్రవాసాంధ్ర సంఘాలంటే నమ్మకం పోయింది. ఉద్యోగ విరమణ చేశాక కూడా ఆయన ఎమెరిటస్‌ కంపోజర్‌గా కొనసాగారు. 1987 డిసెంబర్‌ 23న గుంటూరు కచేరీ రైలు ప్రయాణంలో కన్నుమూశారు.

ఈమని శంకరశాస్త్రి గారి శిష్యుల్లో ముఖ్యుడు చిట్టిబాబు. చిట్టిబాబు గురువుగారు వాయించే శైలిని చాలావరకూ అభివృద్ధి చేశారు. తమిళులూ, కన్నడిగులతో పోలిస్తే ఈ శైలిలో కుడి చేతి మీటు చాలా వేగంగానూ, స్పష్టంగానూ వినబడుతుంది. “పులుముడు” సంగీతం ఉండదు. చిట్టిబాబు తన పెళ్ళి కచేరీకి మద్రాసులో గురువుగారినే ఆహ్వానించారు. శాస్త్రిగారి మరొక శిష్యుడు ఆయన మేనల్లుడైన కామశాస్త్రి. మరొక మేనల్లుడు రామశాస్త్రి ఎం.ఎస్‌.శ్రీరాం అనే పేరుతో సినిమాలకు సంగీతం అందించాడు. శంకరశాస్త్రి గారి చెల్లెలు సరస్వతి రేడియోలో మంచి వీణ ఆర్టిస్టు. ఆయన కుమారుడొకడు మృదంగం నేర్చుకున్నారు. కనీసం ఇద్దరు కుమార్తెలు వీణ చక్కగా నేర్చుకున్నారు. చివరి అమ్మాయి దేవి గజల్‌ సంగీతం పాడుతుంది. శాస్త్రీయ సంగీతానికే ఆదరణ లేని ఈ రోజుల్లో శంకరశాస్త్రి గారి శైలికి ఎక్కువమంది వారసులు లేరని వాపోవడం అర్థం లేనిదిగా అనిపించవచ్చు. మనకు దక్కిన ఆయన రికార్డింగ్‌లనైనా విని, ఆనందిస్తే చాలు. మనలో సంగీతం నేర్చుకుంటున్నవారు ఆయన నెలకొల్పిన ఉన్నత సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించలేకపోతే అది సామూహిక వైఫల్యమే అవుతుంది...

(ఈ మాట నుంచి సేకరణ ....)

M.S.సుబ్బలక్ష్మీగారి జన్మదిన సందర్భంగా శుభాకాంక్షలతో ___/\___

M.S.సుబ్బలక్ష్మీగారి జన్మదిన జయంతి సందర్భంగా శుభాకాంక్షలతో ___/\___ 

నాకిష్టమైన సంగీతలక్ష్మికి ప్రేమతో ___/\___

ఎం.ఎస్. సుబ్బలక్ష్మి గారి జయంతి నేడు :

ఆమె పాడకపోతే దేవుళ్ళక్కూడా తెల్లవారదు!?

ఆమె పాట వినబడకపోతే దేశమే తానైన ఏ పల్లే లేవదు !?


తన సుప్రభాత గీతంతో భగవంతుణ్ణి నిదురలేపే ఆ సంగీత ఆధ్యాత్మిక స్వరం 

ఆమెకు ఒక వరం.

" కౌసల్యా సుప్రజారామ పూర్వ సంధ్యా ప్రవర్తతే

ఉత్తిష్ఠ నరశార్దూల కర్తవ్యం దైవ మాహ్నికమ్ .....


.....అంటూ సాగే శ్రీ వెంకటేశ్వర సుప్రభాతం తెలుగువాడి గుండెల్లో

భక్తిభావాల్ని కలిగిస్తుంది. ఆమె పాటలు వింటుంటే మనసు ప్రశాంతంగా, 

హాయిగా వుంటుంది. అభిమానులు ప్రేమగా ఎం.ఎస్ అని పిలిచుకొనే

మధురై షణ్ముఖవడివు సుబ్బలక్ష్మి

దేశములో మొట్ట మొదటి సారిగా భారతరత్న పురస్కారం అందుకున్న 

గాయకురాలుగా చరిత్ర సృష్టించి ఎందరికో స్ఫూర్తినిచ్చి చరిత్రలో తన 

గానంతో 

అజరామరురాలు అయ్యారు.ప్రపంచంలో ఎవరైనా ఒకవేళ భారతీయుల

 సాంప్రదాయ వస్త్రధారణ ఎలా వుంటుందని అడిగితే ఒక్క మాటలో 

చెప్పగలిగే సమాధానమే ఎమ్మెస్. నేను 'ఎమ్మెస్ సుబ్బలక్ష్మి'కి 

సమకాలీకుడనని చెబితే యముడు 'నువ్వు సకల స్తోత్రాలూ, మంత్రాలూ, 

కవచాలూ, సుప్రభాతాలూ..,అన్నీ వినే వుంటావు. ఇక నీకిక్కడ పని 

ఏమిటి స్వర్గానికి పో అంటాడు. మాతాతయ్య గాంధీని చూసానని 

చెప్పేవారు. నేను నా మనుమలకు ఎమ్మెస్ ని చూసానని గొప్పగా 

చెప్పుకొంటాను. పి.వి.ఆర్.కె.ప్రసాద్ గారి 'నాహం కర్తాః-హరిః కర్తాః'అనే 

పుస్తకం చదివితే, ఆమెపై గౌరవం మరింత పెరుగుతుంది.


http://te.wikipedia.org/wiki/ఎం.ఎస్._సుబ్బలక్ష్మి

Karna Ranjani::Raagam

RAGAM-Karna Ranjani

 Aro: S R G M G P D S || (22 janyam)
 Avaro: S N D P M G R S ||

Talam: Adi (thrisra gathi)

Muthaiah Bhagavatar

Pallavi:

Vaancha Thonu Naa Vagalu Thelpave Amba

Anupallavi:

Vaanchitha Phaladaayaki Sri Valli Guhuni Manasu Garaga

Charanam:

Maanini Nee Baludou Naa Manamu Kapadi
Manaminsa Valanu Thalli Maragatha Valli
Abhimaanamulanu Brovunee Samaanam Evvaru Maarayutha
Samaanarupa Harikesha Kumaara Raani Vanaja Nethri

Meaning:
Pallavi:
Vaancha Thonu Naa Vagalu Thelpave Amba

S R G M ; G P ; ; ; ; ; | G G R N G R S ; ; S Gr sN d ||
Vaan-cha Tho- nu Naa - - - - - Vagalu Thel-pa ve - - Am –ba- -
S R G G M G P ; ; ; ; ; | G G R N G R S ; ; S Gr sN d ||
Vaan-cha Tho- nu Naa - - - - - Vagalu Thel-pa ve - - Am –ba- -
S R G G M G P ; ; gp D P | mmggR N G R S ; ; S Gr sN d ||
Vaan-cha Tho- nu Naa - - - - - Va-ga-lu Thel-pa ve - - Am –ba- -
S R G G M G G P D P D S | ds rg rs nd pd rs sn nd dp mgG,r snn D, ||
Vaan-cha Tho- nu Naa - - - - - Va-ga-lu Thel—pa- ve - - Am –- ba- -
S R G G M G G P D P D S | ds rg rs nd pd rs sn nd dp mg , r N d ||
Vaan-cha Tho- nu Naa - - - - - Va-ga-lu Thel—pa- ve - - Am –- ba- -

Anupallavi:
Vaanchitha Phaladaayaki Sri Valli Guhuni Manasu Garaga

G P D S R R gr S gm mg G ; | N G R N D S N D P G R S ||
Vaan-chi tha Pha la daa- ya- ki- - - Val- li Guhuni Manasu Garaga
G P D S R R gr S gm mg G - S | N G R N D S N D P G R S ||
Vaan-chi tha Pha la daa- ya- ki- - Sri Val- li Guhuni Manasu Garaga
sn gp D S R R gr S gm mg g - S , | N G R N D S N D P G R S ||
Vaan-chi tha Pha la daa- ya- ki- - Sri Val- li Guhuni Manasu Garaga
sn gp D S R R gr sn d mgG gp ds G ; | N G R N D S gr sn dp G R S ||
Vaan-chi tha Pha la daa- - - - - - - ya- ki- Sri Val- li Guhuni Ma na su Garaga Chitta Swaram:
S ; S ; sr gm G ; P ; gpds | N D ; pd sr S N ; dp mg rs nd ||
S ; ,- s r gm G , - P ; , g pds N , | D ; , p d sr S , N ; dp mg rs nd ||
S S, - s r gm G , - P P , g pds N , | D D , p d sr S , N ; dp mg rs nd ||
S ; s- s r gm G g - P ; p g pds N n | D ; d p d sr S s N , n dp mg rs nd ||
(can have other combinations of 5)
srgm gp M , gpd s nd P , srgm gp | G r N d S , N d M g P , G r N d ||
srgm gp M , gpd s nd P , srgm gp | mgG r snN d S , snN d pmM g P , mgG r snN d ||

Charanam:
Maanini Nee Baludou Naa Manamu Kapadi
AbhiManaminsa Valanu Thalli Maragatha Valli
Kalimaanamulanu Brovanee Samaanam Evvaru Maarayutha
Samaanarupa Harikesha Kumaara Raani Vanaja Nethri

P ; D P mgG ; gg P M g R n D | S R G M mg G P ; ; ; P ; ||
Maa ni ni Nee-- Ba-lu dou- Naa- Ma- na mu Ka- - pa- - - di –
P ; dn ndP mgG ; gp D P g R n D | S R G M mg G P ; ; ; P ; ||
Maa ni ni -- Nee-- Ba--lu dou- Naa- Ma- na mu Ka- - pa- - - di –
P ; dn ndP mgG ; gp dn dp g R n D | S R G M mg G P ; P ; P P ||
Maa ni ni -- Nee-- Ba--- lu dou- Naa- Ma- na mu Ka- - pa- di – Abhi
P ; D P M G G D P g R n D | S R G M G P mg G ; ; P P ||
Ma-na mi- nsa Valenu Tha-lli- Maraga tha Val- li- - - - Abhi
P ; D P M G G D P g R n D | S R G M G P mg G ; ; S R ||
Ma-na mi- nsa Valenu Tha-lli- Maraga tha Val- li- - - - Kali
G P M G R S sr G R n D , S | s r gm G P P P nd d p D S S g p ||
maa-na mulanu Bro-va nee- Sa maa—na Evvaru Maa-- ra yutha Kali
sn nd dp G R S dsr G r n D , S | s r gm G P P P nd d p D S S - S ||
maa- na mulanu Bro-va nee- Sa maa—na Evvaru Maa-- ra yutha Sa
P , d S R ; R ds Rgr gr R S -; | ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; S ||
maa – na ru - pa Ha ri—ke- - sha - - - - - - - - - - Sa
P , d S R ; R ds Rgr gr R S -S | ds rg R nD S , ; ; ; ; ; S ||
maa – na ru - pa Ha ri—ke- - sha Ku maa—ra Raa-ni - - - - - Sa
P , d S R ; R ds Rgr gr R S -S | ds rg R nD S , gr sn dp mgG , rs - s ||
maa – na ru - pa Ha ri—ke- - sha Ku maa—ra Raa-ni Va na ja Ne- - thri- Sa
P , d S R ; R ds Rgr gr R S -S | ds rg R nD S , gr sn dp mgG , rS ||
maa – na ru - pa Ha ri—ke- - sha Ku maa—ra Raa-ni Va na ja Ne- - thri- Chitta Swaram:
S ; S ; sr gm G ; P ; gpds | N D ; pd sr S N ; dp mg rs nd ||
S ; ,- s r gm G , - P ; , g pds N , | D ; , p d sr S , N ; dp mg rs nd ||
S S, - s r gm G , - P P , g pds N , | D D , p d sr S , N ; dp mg rs nd ||
S ; s- s r gm G g - P ; p g pds N n | D ; d p d sr S s N , n dp mg rs nd ||
(can have other combinations of 5)
srgm gp M , gpd s nd P , srgm gp | G r N d S , N d M g P , G r N d ||
srgm gp M , gpd s nd P , srgm gp | mgG r snN d S , snN d pmM g P , mgG r snN d || 

అఠాణా::రాగం

అఠాణా::రాగం
ఆది::తాళం

పల్లవి::

ఏల నీ దయరాదు పరాకు జేసే వేల సమయముగాదు
ఏల నీ దయరాదు పరాకు జేసే వేల సమయముగాదు

అనుపల్లవి::

బాల! కనకమయచేల! సుజనపరి
పాల! శ్రీరమాలోల! విధృతశర
జాల! శుభద! కరుణాలవాల! ఘన
నీల! నవ్య వనమాలికాభరణ!
ఏల నీ దయరాదు పరాకు జేసే వేల సమయముగాదు

చరణములు:: 

రారా దేవాదిదేవ! రారా మహానుభావ!
రారా రాజీవనేత్రా! రఘువరపుత్రా!
సారతర సుధాపూర హృదయ పరి
వార జలధిగంభీర దనుజ సం
హార దశరథ కుమార బుధజన వి
హార సకలశృతిసార నాదుపై ॥ఏ॥

రాజాధిరాజ! మునిపూజితపాద! రవి
రాజలోచన! శరణ్య అతిలావణ్య!
రాజధరనుత! విరాజ తురగ! సుర
రాజవందిత పదాజ! జనక! దిన
రాజకోటి సమతేజ! దనుజగజ
రాజ నిచయ మృగరాజ! జలజముఖ! 
ఏల నీ దయరాదు పరాకు జేసే వేల సమయముగాదు

యాగరక్షణ! పరమ భాగవతార్చిత!
యోగీంద్ర సుహృద్భావిత! ఆద్యంతరహిత!
నాగశయన! వరనాగ వరద! పు
న్నాగ సుమధుర! సదాఘమోచన! స
దాగతిజ ధృతపదా! గమాంతరచర!
రాగ రహిత! శ్రీత్యాగరాజ సుత 
ఏల నీ దయరాదు పరాకు జేసే వేల సమయముగాదు